امروز به جایی رسیده ایم که ادامه روش های نادرست و اسراف آمیز قبلی در مصرف آب به ویژه در بخش کشاورزی و سیستم های فرسوده آب رسانی مشکلات زیادی را بر کشور تحمیل می کند و باید ارتقای بهره وری آب و کاهش مصرف را به صورت جدی در دستور کار قرار دهیم.

به گزارش پیک دانشجو براساس اعلام بانک جهانی، الگوی مصرف آب آشامیدنی برای یک نفر در سال ۱ متر مکعب و برای بهداشت در زندگی به ازای هر نفر ۱۰۰ متر مکعب اعلام شده است، در حالی که در ایران این رقم به دلیل استفاده نادرست از آب آشامیدنی برای شستشوی اتومبیل، استحمام، آبیاری باغچه ها، لباسشویی و ظرفشویی حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد بیشتر از الگوی جهانی آن است،به بیانی دیگر می توان گفت:مصرف آب در ایران ۸۰ درصد بالای الگوی مصرف می باشد!

این بحران در حالی رخ می دهد که حجم آب تجدیدشونده جهان ۳۶۱۰۰ میلیارد مترمکعب و حجم آب تجدیدشونده کشور ایران ۱۳۰۰ میلیارد مترمکعب است. یک درصد جمعیت جهان در ایران زندگی می‌کنند، ولی ایران تنها ۰/۳۶ درصد آب تجدیدشونده را در اختیار دارد. متوسط بارندگی جهان ۷۵۰ تا ۸۳۱ میلی‌متر اعلام می‌شود و متوسط بارندگی سالانه ایران ۲۴۸ تا ۲۵۰ میلی‌متر گزارش می‌شود و به عنوان یک محدودیت، جالب است دانسته شود که ۵۰ درصد آب تجدیدشونده در ایران نابه‌هنگام است، یعنی در فصول غیرزراعی می‌بارد.

نام استان گیلان یادآور باران های نقره ای، رودخانه های خروشان کوچک و بزرگ، چشمه سارها، آبشارها، کوه های پوشیده از جنگل و فرش سبز مخملین و آبی آرامش بخش دریای بیکران است و همه این ها، از وجود وفور مایه حیات در این استان می باشد.

وضعیت گیلان از لحاظ بارش و منابع آبی تقریباً شش برابر بیشتر از متوسط کشور و تقریباً دو برابر متوسط جهانی است و فاجعه وقتی رخ می دهد که حتی گیلان هم دچار خشکسالی می شود! در ایستگاه فرودگاه رشت به عنوان ایستگاه شاخص جلگه مرکزی گیلان، ۱۰۶ میلیمتر بارندگی به ثبت رسیده که در مقایسه با شرایط میانگین بلندمدت، با کاهش ۱۷ درصدی بارش مواجه بوده است و مواردی همچون:کمبود اعتبار، که توجیه‌گر همه مشکلات آبی استان است،عدم توجه به آبخیزداری به عنوان یک عامل جلوگیری از خشکسالی،عدم توجه به وضعیت سد سازی در گیلان،عدم توجه به روش‌های جدید آبیاری،عدم توجه به منابع مختلف تأمین آب،حذف نقش آب‌بندان‌ها و عدم احیای مجدد آن‌ها،عدم توجه به آلودگی منابع آب‌های سطحی گیلان و عدم توجه به اصلاح الگوی مصرف آب به این معضلات دامن می زنند.

تمامی این بحران ها در حالی رو به افزایش است که ایران به تنهایی کشوری با اقلیم عمدتاً گرم و خشک است.بحران آب در ایران تحت تأثیر سه عاملِ عمده است: رشد جمعیت، کشاورزی ناموثر، مدیریت بد و عطش توسعه.

جمعیت ایران در قرن نوزدهم میلادی زیر ۱۰ میلیون نفر تخمین زده می‌شود. در حالی‌که در سال ۱۹۷۹ جمعیت ایران به ۳۵ میلیون نفر و در دو دهه بعد از آن جمعیت ایران به دو برابر یعنی ۷۰ میلیون نفر افزایش پیدا می‌کند. جمعیت بیشتر به غذای بیشتری نیاز دارد. به همین دلیل تولید محصولات کشاورزی به شدّت افزایش یافته و آب‌های زیرزمینی و روان به سرعت مصرف شدند.ولی باید در نظر داشت که تنها مسئله ذشد جمعیت در هیچ کشوری در خصوص مصرف اب بحران ساز نمی شود!زیرا به طور میانگین ۶درصد از حجم آب مصرفی به مصارف خانگی تعلق می گیرد.

از سویی دیگر باید گفت : تنها ۱۲ درصد از مساحت ایران زیر کشت می‌رود، حدود ۹۳ درصد از مصرف آب ایران در بخش کشاورزی صورت می گیرد و این در حالی است که تنها ده درصد تولید ناخالص ملی کشور از راه کشاورزی به دست می‌آید و ۱۷ درصد نیروی کار کشور در این بخش مشغول هستند.

و همچنین در خصوص مدیریت نا صحیح ،ناکارآمد و بدون برنامه ریزی سازمان های مرتبط باید گفت طبق گزارش شرکت آب و فاضلاب و دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران تا تاریخ شهریور ماه سال نود چهار ۴۰٪ از شبکه آب کشور فرسوده اعلام شده است و ۱۳٪ از کل هدر رفتن آب ایران تا این تاریخ به موجب همین فرسودگی بوده است.

امروز به جایی رسیده ایم که ادامه روش های نادرست و اسراف آمیز قبلی در مصرف آب به ویژه در بخش کشاورزی و سیستم های فرسوده آب رسانی مشکلات زیادی را بر کشور تحمیل می کند و باید ارتقای بهره وری آب و کاهش مصرف را به صورت جدی در دستور کار قرار دهیم.چرا که در صورت ابقاء همین گونه زیاده روی در مصرف آب قطعا با تنش هایی بیش از این در داخل کشور مواجه خواهیم بود و تنها در صورت تغییر شیوه آبیاری فعلی در بخش کشاورزی می توانیم منابع استراتژیک و حیاتی آب زیرزمینی کشور را برای نسل های آتی کشور حفظ کنیم و فراموش نکنیم که این منابع در شرایط خشکسالی به داد کشور رسیده اند و از دست دادن آن ها یک خسارت جبران ناپذیر است.

مشکلاتی  که امروزه نه تنها ایران بلکه گیلان که از پرآب ترین استان های کشور به حساب می آید با آن دست و پنجه نرم می کند برای دیروز و امروز نیست! بلکه بحرانی است که در طول سالیان و به علت بی توجهی مسئولین این روزها دامن گیر شده است و در سال هایی نه چندان دور به یک فاجعه بزرگ بدل خواهد شد!

در حالی که دنیا با یک سیستم بندی پیشرفته در راستای مصرف آب رو به رو است، ایران با وجود سرمایه های غنی و وفور امکانات هنوز از روش های سنتی و پرهزینه استفاده می کند!و اگر وضع به همین منوال پیش برود کابوس نبود آب هم یکی دیگر از بزرگ ترین معضلاتی خواهد بود که به معضلات اقتصادی کشور اضافه می شود!

لینک کوتاه خبر: http://peykedaneshjoo.ir/?p=75497

این خبر را به اشتراک بگذارید :